HiMate
İlk iş və məzun proqramları

Təcrübə proqramında ilk 30 gün: necə yadda qalmaq

Müəllif: Eshgeen Jafarov · Yenilənib: 1 noy 2026 · 4 dəq oxu

Qısa cavab

Təcrübə proqramında rəhbər səni adətən ilk iki-üç həftədə qiymətləndirir, ona görə ilk 30 gün ən vacib dövrdür. İlk gün gözləntiləri və sualları necə verəcəyini dəqiqləşdir, ilk həftə komandanı müşahidə et və kiçik işi səliqəli təhvil ver, sonra həftəlik üç bəndlik hesabat yaz, bir təşəbbüs göstər və 30-cu gün geri bildiriş və davam imkanı haqqında özün soruş.

Mündəricat
  1. Təcrübəçidən əslində nə gözlənilir
  2. İlk gün: üç sual
  3. İlk həftə: müşahidə və kiçik qələbə
  4. Müşahidə dəftəri
  5. Tapşırığı yazılı təsdiqlə
  6. Birinci kiçik işi səliqəli təhvil ver
  7. 2–4-cü həftələr: etibar qazanmaq
  8. Problemi həlli ilə birlikdə gətir
  9. Həftəlik üç bəndlik hesabat
  10. Bir təşəbbüs
  11. Rəhbərdən başqa adamlarla da tanış ol
  12. Təcrübəçilərin ən çox etdiyi 5 səhv
  13. 30-cu gün: söhbəti özün başlat
  14. Növbəti addım

Təcrübə proqramına qəbul olunmaq yolun yarısıdır. İşəgötürən tərəfdə təcrübəçi haqqında fikir çox tez formalaşır: rəhbər adətən ilk iki-üç həftədə artıq «bu adamı saxlayardıq» və ya «yox» deyə düşünür, sonrakı həftələr isə bu fikri ya təsdiqləyir, ya da çətinliklə dəyişir. Ona görə ilk 30 gün təcrübənin ən dəyərli hissəsidir. Bu yazıda ilk gün, ilk həftə və ilk ay üçün konkret plan, veriləcək suallar və ən çox təkrarlanan səhvlər var.

Təcrübəçidən əslində nə gözlənilir

Çox tələbə ilk aydan böyük nəticə gözlənildiyini düşünür və gərginləşir. Reallıq fərqlidir. Təcrübəçini qiymətləndirən adam üç şeyə baxır:

  • Öyrənmə sürəti. Bir dəfə izah olunanı ikinci dəfə soruşmursan, qeyd götürürsən, oxşar tapşırığı özün edirsən.
  • Etibarlılıq. «Sabaha hazır olar» dedinsə, sabaha hazırdır. Hazır olmayacaqsa, bunu sabah yox, bu gün deyirsən.
  • Ünsiyyət. Sualı vaxtında verirsən, işin vəziyyətini soruşulmadan bildirirsən, komanda ilə normal danışırsan.

Bu üçü varsa, texniki bacarıqdakı boşluqları işəgötürən asanlıqla bağışlayır. Bu üçü yoxdursa, ən güclü diplom da kömək etmir.

İlk gün: üç sual

İlk gün adətən tanışlıq, hesablar və sənədlərlə keçir. Amma rəhbərinlə ilk söhbətdə üç sualı mütləq ver:

  1. «Bu dövrdə məndən konkret nə gözləyirsiniz?» Cavab «layihəyə kömək edəcəksən» kimi ümumi olsa, dəqiqləşdir: hansı layihə, hansı hissə, nə vaxta.
  2. «Suallarımı sizə necə verim?» Bəzi rəhbərlər mesajı, bəziləri günün sonunda bir dəfə yanına gəlməyi sevir. Bunu əvvəldən bilmək hər iki tərəfi rahatladır.
  3. «Təcrübənin sonunda uğur necə ölçüləcək?» Bu sual səni dərhal fərqləndirir: tələbələrin çoxu bunu heç vaxt soruşmur.

Cavabları yaz. Ay sonunda bu qeydlərə qayıdacaqsan.

İlk həftə: müşahidə və kiçik qələbə

İlk həftədə məqsəd parlamaq deyil, komandanın necə işlədiyini başa düşməkdir.

Müşahidə dəftəri

Kiçik bir qeyd faylı aç və hər gün yaz: komanda hansı alətlərdən istifadə edir, görüşlər nə vaxt olur, kim nəyə cavabdehdir, hansı sözlər və qısaltmalar tez-tez səslənir. Bir həftə sonra bu dəftər səni «yeni adam» vəziyyətindən çıxarır.

Tapşırığı yazılı təsdiqlə

Hər tapşırıqdan sonra bir cümlə yaz: «Düz başa düşdümsə, cümə gününə qədər X faylını Y formatında hazırlamalıyam.» Bu cümlə yanlış başa düşməni həftənin sonunda yox, əvvəlində üzə çıxarır.

Birinci kiçik işi səliqəli təhvil ver

İlk tapşırıq adətən sadə olur. Onu vaxtından bir az əvvəl, yoxlanılmış və səliqəli təhvil ver. İlk təəssürat məhz bu kiçik işdən yaranır.

2–4-cü həftələr: etibar qazanmaq

Problemi həlli ilə birlikdə gətir

«Bu alınmır» demək əvəzinə «Bu alınmır, iki variant görürəm: A və B. Hansını məsləhət görürsünüz?» de. Rəhbərin qərar vermək üçün vaxtı var, sənin əvəzinə düşünmək üçün isə yoxdur.

Həftəlik üç bəndlik hesabat

Hər həftənin sonunda rəhbərinə qısa mesaj göndər: nə etdim, nə öyrəndim, növbəti həftə nə edəcəyəm. Üç bənd kifayətdir. Bu vərdiş səni ayın sonunda qiymətləndirmə söhbətinə hazır edir, çünki nə etdiyin artıq yazılıdır.

Bir təşəbbüs

Ayın ikinci yarısında bir dənə öz təşəbbüsünlə iş gör: təkrarlanan hesabat üçün şablon hazırla, qarışıq qovluğu səliqəyə sal, komandanın işini asanlaşdıran kiçik bir təlimat yaz. Böyük olmasın, amma sənin olsun.

Rəhbərdən başqa adamlarla da tanış ol

Nahar vaxtı başqa komandadan biri ilə otur, bir mütəxəssisdən 15 dəqiqə vaxt istə və işini soruş. Təcrübənin sonunda səni xatırlayan adam nə qədər çox olsa, tam ştat söhbəti o qədər asan başlayır.

Təcrübəçilərin ən çox etdiyi 5 səhv

  1. Sual verməkdən çəkinmək. Üç saat düşünüb səhv etmək, beş dəqiqə soruşmaqdan baha başa gəlir.
  2. «İşim yoxdur» deyib gözləmək. Tapşırıq bitəndə özün yaxınlaş: «Bitirdim, növbəti nədir?»
  3. Hər şeyə «bəli» demək. Üç tapşırığı eyni vaxta söz verib heç birini çatdırmamaq ən pis variantdır. Prioriteti soruş.
  4. Telefon və gecikmə. Bu, bacarıqla bağlı deyil, hörmətlə bağlıdır və hamı görür.
  5. Yalnız rəhbərlə əlaqə saxlamaq. Komanda səni tanımırsa, rəhbər tək qərar verməli olur.

30-cu gün: söhbəti özün başlat

Ayın sonunu gözləmə ki, kimsə səni çağırsın. Rəhbərindən 15 dəqiqə vaxt istə və iki şey soruş: «Nəyi daha yaxşı edə bilərəm?» və «Təcrübədən sonra komandada davam etmək imkanı varmı, bunun üçün nə lazımdır?» Birinci sual səni inkişafa açıq göstərir, ikincisi isə işəgötürənə vaxtında düşünmək imkanı verir.

Eyni gün etdiklərini CV-yə yaz. Konkret fel, konkret iş, mümkünsə nəticə: «Həftəlik satış hesabatı üçün Excel şablonu hazırladım, hesabatın hazırlanma vaxtı qısaldı.» Bəndləri necə qurmağı təcrübəsi olmayan tələbə üçün CV bələdçisində göstərmişik. CV-ni HiMate-də yoxlaya və elanlarla müqayisə edə bilərsən.

Növbəti addım

Tez-tez verilən suallar

Rəhbərim məşğuldur və mənə vaxt ayırmır. Nə edim?

Həftəlik üç bəndlik hesabatı yenə də göndər və 15 dəqiqəlik qısa görüş istə. Komandadan başqa bir nəfəri «gündəlik suallar üçün» tap: çox vaxt bunu rəhbər özü təklif edir.

Tapşırıq verilmir və boş otururam. Bu normaldır?

İlk günlərdə normaldır, bir həftədən sonra yox. Özün yaxınlaş və konkret təklif et: «Bu sənədi oxuyub xülasə hazırlaya bilərəm» və ya «Filan hesabatda kömək lazımdırmı?»

Səhv etmişəm, nə edim?

Dərhal de, nəyin səhv olduğunu və necə düzəldəcəyini bir yerdə de. Gizlədilən səhv təcrübəçini ən çox bahalı başa gələn şeydir; açıq deyilən səhv isə çox vaxt etibarı artırır.

Növbəti addım

Oxuduğunu tətbiq et: sənə uyğun təcrübə və iş elanlarına bax, CV-ni yoxla.

E

Müəllif

Eshgeen Jafarov

People Analytics Manager

İşə qəbulu daxildən görür və tələbələrə karyera mövzusunda dərs deyir. Himate-in qurucusu. Yazılar şəxsi fikirlərini əks etdirir.

PaylaşLinkedInXWhatsApp

Əlaqəli yazılar

CV və motivasiya məktubu

Təcrübəsi olmayan tələbə CV-ni necə yazsın

Təcrübən yoxdursa, CV-yə kurs işi, layihə, könüllülük və müsabiqələri yaz. Əvvəl və sonra bənd nümunələri, 3-cü kurs tələbəsi üçün hazır CV.

5 dəqiqəlik oxu

CV və motivasiya məktubu

Motivasiya məktubu necə yazılır (nümunə ilə)

Motivasiya məktubunu 5 hissədə yaz: giriş, niyə bu vəzifə, niyə mən, niyə bu şirkət, bağlanış. Təcrübə proqramı üçün tam nümunə və e-poçt qaydaları.

5 dəqiqəlik oxu